Nam quan hành (1) (2) & (3) - Quốc Việt
 Cuộc Lữ Hành Trên Đất - Vũ Đức Tô Châu
 Cám ơn người (*) - Quốc Việt
 Mùa xuân qua đồng cỏ - Vũ Đức Tô Châu
 Nhớ Biên Giới Chiều Mưa - Quốc Việt
 Ca dao Ngụy văn Thà - Quốc Việt
 Bài Thơ Về Mẹ / Ngày Của Mẹ / Nhớ Mẹ Xiết Bao / Thức Giấc Nửa Khuya - Võ Đình Tiên
 Valentine day không có em - quang hy
 Đợi Hạt Phù Sa - Quốc Việt
 Hương Rơm - quang hy
 Đời Sợ Khổ - Nguyên Hữu
 Hoàng Lan - quang hy
 Phố Cũ Trong Mưa - quang hy
 Liều - quang hy
 Cali – Mưa Trên Ngày Tháng Cũ... - MH Hoài Linh Phương
 Tâm Khúc Tình Ta. - MH Hoài Linh Phương
 KHÔNG CÓ CŨNG KHÔNG KHÔNG - Viên Thức, huệ thu
 Ở Một Nơi Không Có Mùa Xuân. - MH Hoài Linh Phương
 Chút hương hoa bên kia trời cũ. - MH Hoài Linh Phương
 Lời Tình Ca Từ Nghìn Trùng Mang Mùa Thu Hội Ngộ - MH Hoài Linh Phương




quantho.net__________

Tác phẩm: 5634
Trang: 5818
Tác giả: 593


bài giới thiệu bài hành / bài ca bảy chữ liên hoàn biên khảo câu đối cổ thi trung hoa cổ thi việt nam Chùm Thơ chùm thơ 7 chữ 8 câu chùm thơ lục bát chùm thơ xướng họa dòng thơ đạo hát nói kịch thơ liên hoàn thất ngôn bát cú nhạc Phân Ưu song thất lục bát tác giả tác giả và tác phẩm Tùy bút tập thơ Tham luận thất ngôn bát cú (7 chữ 8 câu) thất ngôn bát cú thủ vỹ ngâm thể loại khác thi ca thi nhân thuận nghịch độc thơ 4 chữ thơ 5 chữ thơ 6 chữ thơ 7 chữ thơ 8 chữ thơ cho cha mẹ thơ chuyển thể thơ cuộc sống thơ dịch thơ hai câu thơ haiku thơ hình thơ họa thơ hiện thực thơ lục bát thơ mới thơ mới hiện đại Việt Nam thơ nối điêu thơ ngâm thơ nhạc thơ phá thể thơ quê hương thơ tân hình thức thơ tình thơ tình lục bát thơ tứ tuyệt thơ tự do thơ tranh đấu thơ trào phúng thơ truyện thơ xướng họa thơ đoản cú thơ đường thư / thơ tiểu luận tiểu sử Truyện ngắn trường ca trường thiên lục bát trường thiên song thất lục bát trường thiên thất ngôn viết về tác phẩm X.H. thơ vui cuối tuần You Tube Đường Thi Việt


Huệ Thu xin giới thiệu đến bạn đọc
Quan hệ ngữ nghĩa giữa các tiếng : Sửu ; Ngưu - Trâu ; Bò
Thể loại: biên khảo
Tác giả: Đào Văn Khởi

XIN LƯU Ý: TẤT CẢ NHỮNG FILE ÂM THANH, VIDEO .... XIN TRẢ CHI PHÍ 10 USD CHO MỖI FILE KHI ĐĂNG TRÊN WEB QUÁN THƠ. CHÂN THÀNH CẢM TẠ !

www.QuanTho.net


 

 

NƠI MÀ THƠ TIẾNG ANH ĐƠM HOA

» Tác giả: nguyễn hoàng đức
» Dịch giả:
» Thể lọai: biên khảo
» Số lần xem: 10156

1. NƠI MÀ THƠ TIẾNG ANH ĐƠM HOA

Với đông đảo bạn yêu thi ca ở Việt Nam, thì hầu như thơ Pháp, thơ Nga được biết nhiều hơn là thơ tiếng Anh. Bạn đọc đến với tâm hồn Nga  qua những dòng thơ của Puskin, Lermontov, của Mayakovski, và đến với thành phố mặt trời của văn hoá nhân loại với Racine, Corneille, Lamartine, Paul Eluard, và Apolinaire...


Để hiểu thơ tiếng Anh hơn, chúng ta hãy tạm dời những khoảng rừng thu vàng bát ngát của Levitan nằm ở phía Đông, hành hương đến phía Tây, vượt qua kinh thành Ba-lê tráng lệ, lần theo bước chân của Crom Well băng biển Măng-sơ đến cố hương của Rô-bin-hút. Chặng đầu tiên chúng ta hãy dừng ở Đức, quê hương của Goethe với trường thi bất tử Faust và của Heine với những vần thơ tình lãng mạn. Thơ  Đức và thơ Anh cùng chung đoạn trường bán kính đồng qui nhất định bởi cùng hệ ngôn ngữ Ăng-lô Xắc-xông; nhưng cái mà hai nền thi ca chia sẻ với nhau nhiều hơn, theo nhiều học giả, là cùng cảnh ngộ “ngôi sao”- ở Đức với ngôi sao Goethe, và ở Anh với ngôi sao vĩ đại Shakespear. Đây là niềm tự hào dân tộc rất lớn, nhưng chính niềm tự hào đó cũng gây mặc cảm tự ti ít nhiều cho những thế hệ thi ca đương thời. Tham chiếu những ảnh hưởng của triết học, những hậu bối của Goethe, cũng như Shakespear gọi đây là hiện tượng “một lần cho tất cả” ( once for all ). Nhưng mà hiển nhiên họ cũng từng xác quyết rằng: một lần không phải là tất cả, và cũng vậy, một người không phải là tất cả, nếu thế thì một thi sĩ không thể làm nổi một dòng thơ cũng như một nền thơ.


Chính hiện tượng mặc cảm này cũng ám thị nền văn học Anh rất nhiều, không ít người cho rằng, chỉ cách biển Măng-sơ chưa đầy 20 dặm, so với nền văn học Pháp nghễu nghện bóng dáng mỹ miều lồng lộng, thì nền văn học Anh còn sơ khai, hoang rợ, và thô ráp quá. Ngay cả đỉnh thái sơn thi ca Anh Shakespear trong thế kỷ XVIII đã bị Racine, Corneille cũng như giới học thuật Pháp bới móc là thơ thô lậu, hoang rợ, và ngổ ngáo.


Vậy chúng ta phải hiểu nền văn học Anh thế nào? Hiểu xuất phát từ nhận thức, nhận thức lại thường khởi từ quan niệm. Cái gì phải cứng thì càng cứng càng tốt, cái gì phải mềm thì càng mềm càng hay. Chúng ta không thể lấy vẻ óng ả còn mang nặng cuống nhau Latin của nền thi ca Pháp để soi chiếu sức sống tự nhiên  của nền văn học Anh. Người Anh không phô vẻ mỹ miều chữ nghĩa để mãi mãi phải theo đuôi người hàng xóm Nooc-măng của mình, và tự thân những con người của hòn đảo cô độc đã vươn hết mình trong sức sống hồn nhiên. Và đỉnh thái sơn Shakespear đã không phô diễn tài hoa của ông trong sự uyển chuyển của điệu múa “kinh viện” mà ông nhảy nhót hót ca như một CẬU BÉ tự do. Thơ ông được mệnh danh là đơn giản đến phi phàm. Chúng ta thử lắng nghe cái hơi thở rất đời của ông:


           Mùa thu đến liệu anh có về với em
           Khi lá vàng lần hồi trút xuống chẳng còn một chiếc
           Và những cành cây run rẩy chống chọi cùng giá lạnh
           Sự hoang  tàn hoà tấu một khúc ca tê tái
           Như những con chim cất tiếng hót ngọt ngào thảng thốt


Đó là Shakespear với quê hương của thơ tiếng Anh. Nhưng dẫu vậy Shakespear cũng không giúp nổi người Anh vượt qua mặc cảm “một người cho tất cả”. Trong không khí chung, mảnh đất nghệ thuật châu Âu được mệnh danh là “những luống cày sáng tạo đã cày đi sới lại đến mức chẳng có một luống cày nào được coi là mới nữa.” Thế là thi ca tiếng Anh đã di cư khỏi mảnh đất trồng sới “nhầu nhĩ” đó. Nó nhập cư vào châu Mỹ, một mảnh đất trinh nguyên, trinh nguyên đến mức luống cày nào cũng là luống đầu tiên. Nước Mỹ đã đơm hoa sáng tạo cho thi ca Anh, cũng như Châu Mỹ La tinh kết trái sáng tạo cho ngôn ngữ Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha.


Nhưng chúng ta đọc thơ Mỹ thế nào? Mới đây một anh bạn khi nghe xong một bài thơ của tác giả Fred Marchant đã thốt lên “lủng củng vậy cũng là thơ à?” Tôi có bảo anh “đọc thơ Mỹ thì hãy chú trọng nhạc điệu hơn vần điệu, thậm chí nên thưởng thức cả tính phi nhịp điệu và phi vần điệu của nó. Hơn nữa hãy để ý đến ngôn từ ấm cúng mang tính cách tiệm cận cuộc đời của nó.”


Chúng ta hãy lần ngược lại lịch sử thi ca Mỹ đến với Walt Whitman, một thi sĩ bị ruồng bỏ vĩ đại. Đương thời, thơ ông bị coi như rác rưởi và phi luân, mọi người hắt hủi ông đến mức sợ ông bước qua cửa nhà mình sẽ đem theo những vần thơ làm dơ bẩn thảm trải sàn. Con người có thể lầm lạc, còn lịch sử thì không, thời gian đã sát hạch để tấn phong Whitman lên ngai vàng cao nhất của thi ca Mỹ. Cuộc tranh luận của Whitman đã giằng co suốt thế kỷ, kẻ bảo “thơ ông không phải thơ”, người  bảo “thơ ông là những vần thơ vĩ đại”. Ngẫm lại cuộc tranh cãi đó , chúng ta thấy nó vô cùng cố chấp, điên dở và thậm chí ngu ngốc. Tại sao? Kẻ bảo “ông không có thơ” là kẻ chỉ biết nhìn vào mặt bằng tu từ. Người bảo “thơ ông vĩ đại”, là người chỉ để ý đến tư tưởng của ông. Thật gàn dở! Ngôn ngữ bao giờ cũng mang hai chức năng: Biểu tượng và Ý nghĩa. Chính vì vậy đã xuất hiện hai luồng lạch lớn: Bút pháp hình thức và Bút pháp tư tưởng trong thi ca. Cái nào đúng? Không cần đúng và sai! Cái nào thống soái? Chỉ biết rằng tư tưởng bao giờ cũng ngự trên cao nhất để thực thi sứ mệnh “cao đăng viễn chiếu” (đèn cao chiếu xa).


Vậy đọc thơ Mỹ, trước hết hãy đọc tư tưởng! Hãy lần theo một bút pháp mang tư tưởng! Trước hết chúng ta hãy cùng ngâm với Whitman bằng cái giọng:


                Tôi và anh không một xu dính túi
                Vẫn có thể mua được tinh hoa trái đất này


                                                 (Lá cỏ, t1, 71)   


Và một âm điệu khác hết sức suy lý:


                 Linh hồn bao giờ cũng đẹp
                 Vũ trụ là trật tự, vạn vật ở chốn của mình


                                                   (Những kẻ yên giấc)


Thực tế vẫn thường xảy ra, bút pháp hình thức cam chịu nhường bước để bút pháp tư tưởng lấn lướt. Chính vì vậy mà nhà thơ Xuân Diệu của chúng ta đã chê bai bút pháp tu từ véo von như:


                Nghề xếp chữ ôi nghề con trẻ
                Dăm câu vui đắp đổi mấy câu sầu


Muốn có bút pháp tư tưởng, ý thức phải bay vút lên chiếm lĩnh đỉnh thi sơn để toả chiếu một nhãn năng xa hút và bao quát. Và tư tưởng bao giờ cũng đĩnh đạc rõ nét, nó luôn trăn trở suy lý. Chúng ta lấy bài “Ngôi sao” của nhà thơ giật giải Nobel, Derek Walcott làm thí dụ:


        Nếu trong ánh sáng vật thể ngươi nhận ra mờ ảo, còn nhợt nhoà
        Trong tâm tưởng chúng ta ước định
        khoảng cách, giống như chị Hằng di chuyển trong đêm
        từ chiếc lá này đến chiếc lá khác , thì có lẽ
        ngươi sẽ không nhận ra ngôi nhà nhỏ nhắn của ta
        ồ, ngôi sao ngươi đáng thương đến hai lần
        sớm sủa hoàng hôn, và biến đi quá trễ
        buổi bình minh, liệu ngọn lửa xanh xao mà ngươi đang thắp
        có thể soi tận đáy tâm hồn lầm lỗi nơi chúng ta
        xuyên qua hỗn mang
        với ngọn lửa bùng cháy
        như ánh dương quang  


Đó là đặc trưng của thơ suy lý – suy lý đến tột cùng. Bài thơ không giống cái tâm cảm thán tụng vẻ đẹp mờ ảo đêm tối thường hằng của thiên nhiên, mà nó vận động đến khát vọng tột cùng và chân lý soi sáng.


Muốn hiểu một sự vật phải rơi cùng nó và chìm trong nó, đó là quan niệm của Đức Khổng Tử. Muốn hiểu thơ tiếng Anh, chúng ta hãy cùng ngụp lặn trong thực tại thô ráp của nó. Nhưng trước khi thả rơi vào một bài thơ, chúng ta hãy tham chiếu nhãn quan của các học giả Mỹ về dòng ngược chiều với nó: “Rất nhiều người nói tiếng Anh lại coi việc đọc Corneille và Racine như đi ngang qua hàng cột đá bằng cẩm thạch. Chúng ta biết chúng vĩ đại nhưng trơn tru và lạnh lẽo quá...” (Bách khoa toàn thư Compton’ s). Đến đây chúng ta hãy trở lại hít thở những vần thơ ấm áp nhưng đầy nhãn năng lồng lộng của Derek Walcott - người có tuyển tập thơ được tái bản hơn hai mươi lần, bài:


                          BÀI CA CỦA AĐAM


Người đầu tiên là Êva, kẻ đánh thức Chúa Trời cho con rắn
Và đổ lỗi cho Ađam thế là
mọi người mắc tội hay Êva thơ dại
chẳng có gì biến đổi
Đàn ông vẫn hát bài ca mà Ađam hát
Ta thán thế giới mất đi bởi những kẻ hiềm gian
Bài ca của Êva, phản bác lời kết tội
Mà Ađam hát vào mỗi buổi chiều tàn của địa cầu
Với những tia sáng vút qua đôi mắt
Những con beo trong vương quốc thích hoà bình
Và cái chết của chàng vụt bay khỏi những vòm cây
Chàng ca lời sợ hãi
về sự ích kỷ của Chúa Trời và giá đau đớn
của cái chết riêng chàng phải chịu
Bài hát bay lên chốn Đức Chúa Trời, Ngài  dụi mắt
“Ôi trái tim ta, con ở trong tim ta như con chim thức dậy
Ôi tim ta, con ở trong tim ta khi mặt trời vẫn ngủ
Ôi tim ta, con vẫn ở trong ta u hoài như sương móc
Con khóc trong ta, giọt giọt như mưa sầu rơi lệ.”


Tranh cãi về thơ, không phải để biện ngôn cho thoả chí mà là để sống, để tâm sự với Nàng Thơ. Hy vọng rằng , thoáng nhãn năng của tôi đang mở cánh cửa hướng về tâm hồn bạn, bởi lẽ “một người không làm nên tất cả”.


N.H.Đ


1995 


2008-06-16 12:19:43



Rating: 2.4/5 (41 votes cast)

[1]

  • Xin lưu ý: Là một diễn đàn tự do, quantho.net không chịu trách nhiệm về nội dung của những ý kiến đóng góp từ độc giả. Những ý kiến đóng góp có những lời lẽ không hay sẽ bị BBT xoákhoá IP vĩnh viễn. (khi bị khoá IP bạn sẽ không thể vô được quantho.net nữa.)



bài giới thiệu bài hành / bài ca bảy chữ liên hoàn biên khảo câu đối cổ thi trung hoa cổ thi việt nam Chùm Thơ chùm thơ 7 chữ 8 câu chùm thơ lục bát chùm thơ xướng họa dòng thơ đạo hát nói kịch thơ liên hoàn thất ngôn bát cú nhạc Phân Ưu song thất lục bát tác giả tác giả và tác phẩm Tùy bút tập thơ Tham luận thất ngôn bát cú (7 chữ 8 câu) thất ngôn bát cú thủ vỹ ngâm thể loại khác thi ca thi nhân thuận nghịch độc thơ 4 chữ thơ 5 chữ thơ 6 chữ thơ 7 chữ thơ 8 chữ thơ cho cha mẹ thơ chuyển thể thơ cuộc sống thơ dịch thơ hai câu thơ haiku thơ hình thơ họa thơ hiện thực thơ lục bát thơ mới thơ mới hiện đại Việt Nam thơ nối điêu thơ ngâm thơ nhạc thơ phá thể thơ quê hương thơ tân hình thức thơ tình thơ tình lục bát thơ tứ tuyệt thơ tự do thơ tranh đấu thơ trào phúng thơ truyện thơ xướng họa thơ đoản cú thơ đường thư / thơ tiểu luận tiểu sử Truyện ngắn trường ca trường thiên lục bát trường thiên song thất lục bát trường thiên thất ngôn viết về tác phẩm X.H. thơ vui cuối tuần You Tube Đường Thi Việt

 Đời Sợ Khổ - Nguyên Hữu
 Đợi Hạt Phù Sa - Quốc Việt
 Thi Nhân Hành Khúc / Chúng Tôi Không Muốn Chết - tâm thanh
 Qua Cầu Đắng Cay - hàn thiên lương
 Sơn Tinh Thủy Tinh - Trần Hoan Trinh
 Tình khúc vần " Ông " - nguyên hà
 THẨM ĐỊNH KHÔ THI - tâm thanh
 Đánh Đai Lưng Gầy - Đỗ Anh Thơ
 TẦU NÔ MỘ KHÚC - tâm thanh
 Đà Thảo Khấu Diệt Độc Xà - tâm thanh





phụ trách quán thơ
Huệ Thu
saimonchunhan@gmail.com

Follow Us


 Sơn Tinh Thủy Tinh - Trần Hoan Trinh
 Tình khúc vần " Ông " - nguyên hà
 Về Quê Hương An Giang - đông hòa-nguyễn chí hiệp
 Cây Si Năm Cũ - nguyên thạch
 Hoa Sen - Minh Lương Trương Minh Sung
 Khổ Quá & Họ Nhà Tôm Lộn Cứt Lên Đầu - sài môn lý thu, lạc thủy đỗ quý bái
 Chùm Thơ Thiếu Nhi - nguyễn lãm thắng
 Huệ Trắng / Ngày Xuân - lưu hoài
 Đường Thơ Hoa Tím - huệ thu
 Hoa Đọng Tình Thơ / Cảm Cảnh Mưa Thu / Động Và Tĩnh / Trăng Trung Thu - Diệu Tri


trang chính    100 tác phẩm mới 



Thực hiện:  
Bùi Ngọc Tô, Huệ Thu, Tuấn Nguyễn, Phương Nguyễn, Tú Phương, Tâm Thơ, Long Nguyễn, Đăng Lê, Trần Thanh, Ngô Nguyễn Trần
(Hoa Kỳ - Pháp - Đức - Áo - Úc - Hoà Lan - Việt nam)